25. Kare Teknii ve Subnimal Mesajlar

Herbert Krugman’覺n 繹nderliinde yap覺lan bilimsel bir deney g繹stermitir ki, TV izlenmeye baland覺ktan sonra insan beyni, aktif d羹羹nmeyle balant覺l覺 olan beta dalgas覺 d羹zeyindeki bilin癟lilik halinden, pasif d羹羹nmeyle balant覺l覺 olan alfa dalgas覺 d羹zeyindeki bilin癟lilik haline ge癟mektedir. Bu haldeyken dalga frekanslar覺 8-12 aras覺nda deiecek kadar d羹er, beyin yava 癟al覺覺r ve garip bir alg覺sal mekanizma oluur. 襤te bu durumu f覺rsat bilen baar覺l覺 reklamc覺lar, reklamlarda genellikle mutlu, g羹ler y羹zl羹 ifadeler kullan覺rlar. Bunun nedeni, beynimizde yer alan ayna n繹ronlar覺 bizi empati yapmam覺za ve g繹rd羹羹m羹z kiilerin duygular覺n覺 paylaarak, ayn覺 羹r羹nleri kullanmaya az da olsa tevik eder. Reklamlarda renk se癟imlerinin de b羹y羹k etkileri vard覺r. Markalar logolar覺n覺 tasarlarken, renk se癟imlerini psikolojik etkenleri temel alarak olutururlar. K覺rm覺z覺; hareket, heyecan ve elence… Yeil; tazelik, b羹y羹me ve sal覺k… Mavi; g羹ven ve emniyet duygunu empoze eder.

G羹n羹m羹zde ortalama bir insan beyninde 1 saniyede yakla覺k olarak 400 milyar bitlik bilgi ilendii ve kiinin bu ilenen bilginin 1000’de 1’inden bile haberdar olmad覺覺 bilinmektedir. 襤nsan zihni t覺pk覺 bir s羹nger gibi olduundan, sizin g羹n i癟inde g繹rd羹羹n羹z, duyduunuz 癟ou ey siz farketmeseniz bile beyniniz taraf覺ndan otomatik olarak depolan覺r. Haberiniz olmadan beyninizin i癟ine depolanm覺 bu bilgiler bilin癟alt覺nda bulunmaktad覺r. Bilin癟alt覺 mesajlar ise birileri taraf覺ndan insan bilincinin alg覺layamayaca覺 ve farkedemeyecei ekillerde tasarlanm覺 g繹ndermelere denir. Bu mesajlara rastlan覺ld覺覺nda, o an i癟in alg覺lanmad覺覺 zannedilir.

Fakat g繹r羹len, duyduunuz ama kavray覺 olarak alg覺lanmayan eyler, beyin taraf覺ndan ileride tekrar kullan覺lmak 羹zere bilin癟alt覺nda veri olarak depoland覺覺 i癟in bu bilgiler ileride davran覺lar覺 y繹nlendiren d覺 g羹d羹ler olarak etki etmesi muhtemeldir. Toyota, BigPond ve KFC vs. 羹nl羹 markalar覺n logolar覺 y覺lda bir defa Avusturalya’da d羹zenlenen ve milyonlarca kiinin seyrettii, 2 saat s羹ren ARIA M羹zik d羹lleri program覺 esnas覺nda saniyenin 12’de 1’i gibi k覺sa bir s羹reliine TV ekranlar覺nda belirmiti. Bu tarz bir dier bilin癟alt覺 reklam覺na ABD’de reyting rekorlar覺 k覺ran Iron Chef program覺nda da rastlan覺lm覺t覺r. Fakat bu sefer reklam, Mc Donalds i癟in yap覺lmaktayd覺. Yine ABD’de yay覺nlanan baka bir reklamda ise KFC’nin ucuz hamburgerlerini sat覺n alman覺n k璽rl覺 bir i olaca覺 mesaj覺n覺n verilmesi i癟in reklamdaki KFC hamburgerinin marullar覺n覺n aras覺na gizli bir dolar resmi koyulmutu.

Baz覺 firmalar ise cinsellik, insanlar覺 i癟g羹d羹sel olarak inan覺lmaz bir ekilde harekete ge癟irdii i癟in reklamlarda cinsel fig羹rlere a覺rl覺k vermektedirler. Tabii ki bu mesajlar, kiilerin bu 羹r羹nleri hemen gidip sat覺n almas覺n覺 salamaz.

Fakat insanlar bu reklamlar覺 izledii s覺rada, mesajlar bilin癟li olarak g繹r羹lmese dahi, beyin, g繹zucuyla an覺nda bu ayr覺nt覺lar覺 bilin癟alt覺na depolad覺覺ndan, kiinin beyninde bu 羹r羹nlere kar覺 az da olsa bir d羹羹nce al覺kanl覺覺 oluabilir. Mesela bir kii al覺veri yaparken marka se癟iminde karars覺zsa, bir ihtimal bilin癟alt覺nda bulunan bu etkenler marka se癟iminde belirleyici rol oynayabilir. 襤nsanolunun beyni bakt覺覺 g繹r羹nt羹lerde al覺agelinmi izler bulmaya eilimli bir yap覺dad覺r. Bu y羹zden g繹zlerimiz s羹rekli bir yerlerde bir y羹z veya aina olduumuz bir ekli aramaktad覺r ve yapt覺覺m覺z 癟覺kar覺mlar 癟ou zaman sadece uzaktan benzetmelerden ibarettir. Kitlesel bir d羹羹nceye g繹re bilin癟alt覺 mesajlar覺n y覺k覺c覺 etkiler dourmas覺 ve insanlarda davran覺 deiiklikleri oluturmas覺 i癟in bilerek tasarland覺覺 s繹ylenmektedir.

Subliminal mesaj覺n dier bir aktar覺m 癟eidi ise 25. kare tekniidir. 25. kare teknii reklamlarda ve sinemada kullan覺lan bir etkileme y繹ntemidir. Bir癟ok konuda bu y繹ntemin etkili olduu kan覺tlanm覺t覺r. Bilin癟li olarak anla覺lamayacak ekilde g繹r羹nt羹leriin aras覺na gizlenmi mesajlard覺r. Bunu daha basit bir ekilde anlatmak gerekirse; flipbook’larda bir癟ok sayfaya 癟izilen ayr覺 ayr覺 resimler, ard覺 ard覺na h覺zl覺 bir ekilde g繹sterildiinde sanki bir film oynuyormu gibi g繹r羹n羹r. 襤te sinema ve TV’de de ayn覺 mant覺k vard覺r. Sinemada 24, televizyonda ise 25 kare art arda gelerek, yaln覺zca 1 saniyelik bir izleti oluturuyor.

 

25.kare teknii ilk defa 1957 senesinde James Vicary taraf覺ndan “Picnic” isimli filmde uygulan覺yor. Filmde her 5. saniyede bir, saniyenin 1/3000ne denk gelecek ekilde “HUNGRY ? EAT POPCORN” (Ac覺kt覺n m覺 ? Patlam覺 M覺s覺r Ye) ve “DRINK COCA-COLA” (Coca Cola 襤癟) yazan kareler yerletiriliyor.

S繹ylenene g繹re bunun sonucunda, film aras覺nda ve film sonras覺nda, m覺s覺r ve kola sat覺lar覺 art覺 g繹steriyor. Bu bilin癟alt覺 reklamc覺l覺k y繹ntemi etik olmad覺覺 i癟in ilk olarak ABD’de daha sonra 癟ou 羹lkede yasaklan覺yor. Fakat buna ramen bir癟ok filmde ve bu y繹ntem h璽l璽 kullan覺lmaya devam etmektedir. Bunun en iyi 繹rnei ise Fight Club (D繹v羹 Kul羹b羹) filmidir. Filmde bir癟ok yerde 25. kare tekniiyle izleyicilere g繹r羹nt羹ler sunuluyor. Zaten film i癟erisinde de 25. kare tekniinin nas覺l uyguland覺覺 g羹zel bir ekilde anlat覺l覺yor.

 

Ancak bu teknik, etik olmad覺覺 gerek癟esiyle bata ABD olmak 羹zere pek 癟ok 羹lkede yasak.Tabi yasaklar delinmek i癟in. Pek 癟ok filmde ve reklamda defalarca bu teknik kullan覺ld覺.

Bir s羹re sonra yasaklar sebebiyle bilin癟alt覺 mesaj verme ekli de deiti. Olay 癟ok basit: Kiinin ilk bak覺ta anlayamayaca覺 ama bilin癟alt覺n覺 harekete ge癟irecek d羹rt羹leri uyarmaktan ibaret. Yemek ve seks d羹rt羹leri bunlardan baz覺lar覺d覺r.

G羹n羹m羹zde bu teknikleri i ilanlar覺na dahi uygulayanlar var. A癟覺k癟as覺 bu teknik farkl覺 y繹ntemlerle devam ettirilmektedir ve bunun sonlanaca覺da d羹羹n羹lmemektedir.

 

 

 

 

Add a Comment

E-posta hesab覺n覺z yay覺mlanmayacak. Gerekli alanlar * ile iaretlenmilerdir